FRANCHISEN ANNO 2026: ‘JE KUNT NIET ALLEMAAL SPITS ZIJN’

 

Franchising is geen snelkoppeling naar succes, maar een vak apart. Het is een samenspel van vertrouwen, focus en discipline waarin ondernemerschap en de formule elkaar moeten versterken. We vragen aan twee experts hoe je samenspel optimaliseert. Tekst: Bas Hakker

CARLO NEN: ‘ALLES WAT BETER KAN, MOET CENTRAAL’

 

 

GÖRAN VAN TOL: ‘ALS IEDEREEN DOET WAAR HIJ GOED IN IS, ONTSTAAT ER RUIMTE VOOR GROEI’

 

 

Het klassieke beeld van franchising een strak format dat één-op-één wordt uitgerold is achterhaald. In de praktijk blijkt succes juist te zitten in de manier waarop franchisegever en franchisenemer samenwerken. Dat vraagt om een heldere rolverdeling, maar ook om wederzijds respect. “Franchising werkt het beste als je accepteert dat je elkaar nodig hebt,” zegt Göran van Tol, commercieel directeur bij VME Nederland en verantwoordelijk voor onder meer de franchiseformules Budget Home Store en Trendhopper. “De formule is er om ondernemers te ondersteunen, niet om ze te dicteren. Zodra je dat vergeet, ontstaat frictie.’’ Binnen VME Nederland is die gedachte verankerd in de structuur. De organisatie werkt als een coöperatie, waarin ondernemers mede-eigenaar zijn. “Wij zijn van, voor en door de ondernemers. Dat betekent dat zij niet alleen uitvoeren, maar ook meedenken en meebeslissen. Dat maakt het soms complexer, maar uiteindelijk ook sterker.”

 

DE KRACHT VAN FOCUS: IEDEREEN ZIJN EIGEN ROL

Een terugkerend thema in het gesprek met Van Tol is focus. Volgens hem maken de beste franchisenemers bewust keuzes. “Zij stoppen hun energie niet in zaken waar al over is nagedacht, maar laten die bij de formule. Daardoor houden ze tijd en aandacht over voor wat echt telt: klanten, medewerkers en lokale beleving.’’ Hij vergelijkt het graag met een voetbalteam. “Je kunt niet allemaal spits zijn. De formule zorgt voor het speelveld, de lijnen en de ballen en de ondernemer moet scoren.” Dat betekent dat vertrouwen cruciaal is. “Als ondernemer moet je erop durven vertrouwen dat het merk, de marketing en het assortiment kloppen. Alleen dan kun je echt gas geven.’’ Die focus is geen beperking van ondernemerschap, maar juist een versterking. “Ondernemers die alles zelf willen blijven doen, raken versnipperd. Ondernemers die hun talent benutten binnen een sterke formule, zijn vaak succesvoller”

 

 

‘FRANCHISING IS GEEN GARANTIE. HET BLIJFT ONDERNEMEN’

 

 

MEDEZEGGENSCHAP ALS SUCCESFACTOR

Een belangrijk verschil met veel traditionele franchiseformules is de mate van betrokkenheid van ondernemers. Binnen VME Nederland hebben franchisenemers inspraak via commissies, bijvoorbeeld op het gebied van inkoop en assortiment. “Zij staan dagelijks in de winkel. Zij weten wat verkoopt en wat niet,” zegt Van Tol. “Dan moet je hen ook serieus nemen.” Dat betekent niet dat alles vrijblijvend is. “Je kunt niet twintig meningen tegelijk uitvoeren. Uiteindelijk moet er één koers worden gekozen.” Maar doordat ondernemers begrijpen waarom keuzes worden gemaakt, ontstaat draagvlak. “Ze voelen zich mede-eigenaar van het succes. Dat maakt een wereld van verschil.”

 

FRANCHISING BEGINT BIJ VOORBEREIDING

Waar Van Tol vooral spreekt vanuit de praktijk van een bestaande formule, kijkt Carlo van Rienen vanuit de advieskant naar franchising. Met zijn bureau Franchise Connect begeleidt hij franchisegevers bij het opzetten en professionaliseren van hun formule. “Franchising wordt vaak onderschat,’’ zegt Van Rienen. “Een leuk concept is niet genoeg. Het echte werk zit in de voorbereiding.” Volgens hem moet een formule zich eerst bewezen hebben voordat franchising überhaupt een optie is. “Je moet weten dat je concept werkt, dat je geld verdient en dat je processen op orde zijn. Anders ga je problemen vermenigvuldigen.” Die voorbereiding is intensief. “Je kijkt naar het verdienmodel voor beide kanten, naar juridische structuren, naar operationele processen en naar schaalbaarheid. Dat doe je niet op gevoel, maar op basis van analyse.”

 

 

‘ALS ONDERNEMER MOET JE EROP DURVEN VERTROUWEN DAT HET MERK, DE MARKETING EN HET ASSORTIMENT KLOPPEN. ALLEEN DAN KUN JE ECHT GAS GEVEN’

 

 

EEN GEZOND VERDIENMODEL VOOR IEDEREEN

Een van de grootste valkuilen in franchising is een scheef verdienmodel. “Als alleen de franchisegever verdient, houdt het geen stand,” stelt Van Rienen. “Maar hetzelfde geldt andersom.” Succesvolle formules zorgen ervoor dat zowel franchisegever als franchisenemer perspectief hebben. “Dat vraagt om transparantie,’’ zegt hij. “Over kosten, over afdrachten, over verwachtingen.” Veel conflicten ontstaan volgens hem doordat dat gesprek aan de voorkant onvoldoende wordt gevoerd. “Dan blijken aannames niet te kloppen.

En dat komt altijd terug.’’ Selectie is een ander cruciaal punt. “Niet iedere ondernemer is geschikt voor franchising,’’ zegt Van Rienen. “En niet iedere formule past bij iedere ondernemer.” Succesvolle franchisegevers investeren daarom veel tijd in werving en selectie. Van Tol herkent dat. “Een goede franchisenemer is eigenwijs, maar wel op de juiste momenten. Je moet initiatief durven nemen, maar ook kunnen samenwerken.”

Ondernemers die alles zelf willen bepalen, lopen vaak vast. “Dan ontstaat er spanning tussen lokaal ondernemerschap en formule- afspraken.” De beste match ontstaat wanneer beide partijen weten wat ze aan elkaar hebben. “Duidelijkheid voorkomt teleurstelling,’’ zegt Van Rienen. “Franchising is geen loondienst. Je blijft ondernemer, met risico en verantwoordelijkheid.”

 

DATA ALS HULPMIDDEL, NIET ALS DOEL

Waar franchising vroeger sterk leunde op ervaring en intuïtie, speelt data tegenwoordig een steeds grotere rol. Binnen VME Nederland worden inkoop- en verkoopdata geanalyseerd om trends te signaleren. “Niet om ondernemers te controleren,” benadrukt Van Tol, “maar om hen te helpen betere keuzes te maken.” De klantrelatie blijft lokaal. “De klant is van de ondernemer. Wij bemoeien ons niet met klantdata.” Maar op formuleniveau biedt data inzicht. ‘Je ziet wat werkt en wat niet. Dat helpt bij assortimentskeuzes en strategie.” Van Rienen ziet business intelligence zelfs als randvoorwaarde. “Als je meerdere vestigingen op afstand wilt aansturen, moet je grip hebben op processen en cijfers. Anders stuur je blind.” Volgens hem zijn het juist de formules die dit goed hebben ingericht, die toekomstbestendig zijn.

 

‘FRANCHISING WORDT VAAK ONDERSCHAT’

 

BALANS TUSSEN CENTRAAL EN LOKAAL

Een veelgehoorde discussie binnen franchising is de balans tussen uniformiteit en vrijheid. Volgens Van Rienen is die balans essentieel. “Alles wat beter centraal kan, moet centraal. Dat levert schaalvoordelen en kwaliteit op.” Tegelijkertijd moet lokaal ondernemerschap ruimte krijgen. “Lokale teams, lokale netwerken en lokale accenten maken het verschil.’’ Van Tol vult aan dat juist die combinatie franchising aantrekkelijk maakt. ‘Uniform waar het moet, uniek waar het kan.” Ondernemers die hun eigen sausje mogen toevoegen binnen duidelijke kaders, voelen zich meer betrokken. “Dat zie je terug in resultaten.’’

 

FRANCHISING IN EEN UITDAGENDE MARKT

De huidige marktomstandigheden maken ondernemen complexer. Stijgende huren, hogere loonkosten en economische onzekerheid drukken op marges. “Het is gewoon lastiger geworden,’’ zegt Van Tol. “Zeker in retail zijn de investeringen fors.’’ Juist daarom neemt het belang van sterke formules toe. “Samen sta je sterker. Door inkoopkracht, kennisdeling en ondersteuning kun je risico’s beperken.’’ Maar hij waarschuwt voor valse verwachtingen. “Franchising is geen garantie. Het blijft ondernemen.’’

 

DE RODE DRAAD: VERTROUWEN EN DISCIPLINE

Als je de verhalen van Van Tol en Van Rienen naast elkaar legt, ontstaat een helder beeld. Succesvolle franchising draait niet om macht of controle, maar om vertrouwen, focus en discipline. Om weten wat je rol is en die rol ook nemen. “Franchising is geen trucje,’’ zegt Van Rienen. “Het is een vak.” En dat vak vraagt om geduld. Om investeren in relaties. Om systemen, maar ook om mensen. Van Tol vat het kernachtig samen: “Als iedereen doet waar hij goed in is, ontstaat er ruimte voor groei. Dan wordt franchising geen keurslijf, maar een versneller.’’ Dat is misschien minder spectaculair dan snelle expansie, maar wel duurzaam. En uiteindelijk is dat de enige vorm van succes die blijft.

 

Copyright
© 2026 Business Content Media Den Haag. Niets uit dit artikel of deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, elektronisch,  op geluidsband of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever Business Content Media/Vakblad Interior Business magazine.

Dit artikel is verschenen in Vakblad Interior Business Magazine. Nog geen abonnement of wilt u een abonnement cadeau geven? Mail naar linda@businesscontentmedia.nl voor de meest recente aanbieding